plastic plastic

Denominatie:
 doopsgezind,
 remonstrant,
 vrijzinnig.


 
 
 
 

Uit de maandbrief

 BEGIN MEI ?.

De prachtige maand mei begint met de dodenherdenking en bevrijdingsdag. Heel goed om enerzijds de Tweede Wereldoorlog te herdenken, ook al liggen die verschrikkingen al 74 jaar achter ons. Anderzijds vind ik het ook zinvol om juist in de tijd, dat het leven in al zijn schoonheid in de natuur terugkeert, na te denken over het leven, de dood en het grote goed van de vrijheid. Een half jaar geleden stelde in de Raad van Kerken van Emmen de vertegenwoordiger van het Leger des Heils de vraag: waarom zijn de kerken eigenlijk niet aanwezig bij de dodenherdenking? Niemand die daarop een antwoord had. Het zou juist goed zijn als naast al die organisaties en verenigingen ook de kerken op 4 mei bloemen zouden leggen bij het monument! In de vergadering was het besluit snel genomen: op 4 mei 2019 legt de Raad van Kerken, namens de hierin zitting hebbende kerken en geloofsgemeenschappen, een krans bij het monument. En zo geschiedde.

Maar de vraag bleef wel bij mij hangen: waarom hebben de kerken dat nooit eerder gedaan? Natuurlijk wordt er in de kerk wel stilgestaan bij de slachtoffers van de oorlog, bij het verdriet van de nabestaanden, bij het grote goed van de vrijheid. Maar echt een belangrijke datum in het kerkelijk jaar is 4 en 5 mei niet. Ik kan mij niet herinneren dat wij in de Hutgemeenschap hier speciaal aandacht hebben geschonken. Dit jaar hebben we zelfs geen dienst op 5 mei omdat het niet de 2de of 4de zondag van de maand is. Toevallig mag ik zondag 5 mei voorgaan in de doopsgezinde gemeente van Stadskanaal en word ik dus nadrukkelijk met dit thema geconfronteerd.

Bij de voorbereiding voor 5 mei komt de vraag aan de orde welke Bijbeltekst(en) zal ik gebruiken om de overdenking daarop te baseren. Voor de hang liggen de teksten uit het Oude Testament, over de onderdrukking van het volk van IsraŽl in Egypte, de bevrijding en de daarop volgende moeilijkheden om een eigen staat op te bouwen in het beloofde land. Uit het Nieuwe Testament zou je teksten kunnen gebruiken uit het boek Openbaringen, over de strijd tegen het kwaad en de belofte voor een nieuwe toekomst. Maar eerlijk gezegd spreken die teksten mij niet zo aan. Ik hou meer van uitspraken en gelijkenissen van Jezus die voor mij dichter bij de realiteit van elke dag staan. Maar welke teksten zoek ik dan? Want hoe Zijn tijdgenoten ook zuchten onder de bezetting door de Romeinen of klaagden over het gedrag van collaborateurs, zeg maar de tollenaars, Jezus zelf sprak daar weinig over. Je krijgt uit de Evangelieverhalen de indruk dat Gods Koninkrijk voor ieder mens bestemd is, ook voor tollenaars en Romeinen. En als Hij al sprak over onvrijheid gebruikte Hij woorden als: wie jou dwingt 1 mijl met hem mee te gaan, ga dan 2 mijlen met hem mee. Zijn deze woorden te gebruiken in een kerkdienst op Bevrijdingsdag 2019? 

Vrijheid is een heel belangrijk goed, klinkt het terecht op 5 mei. Maar wat bedoelen we dan met vrijheid? Vrijheid van meningsuiting? Vrij zijn in doen en laten? Vrij zijn van ?het altijd maar moeten?? Op een of andere manier past voor mij deze uitleg van het begrip vrijheid niet bij de woorden en daden van Jezus. Was Hij dan niet voor vrijheid? Was Hij vooral voor het ?moeten?? God dienen, je naaste liefhebben? Ik denk het niet. Vrijheid speelt in veel gelijkenissen van Jezus een essentiŽle rol. De verloren zoon kreeg alle vrijheid om naar eigen keuze de wereld in te trekken. Twee broers kregen de vrijheid om ja of nee te zeggen op de vraag van hun vader of zij werkzaamheden voor hem wilden doen. Genezen melaatsen, blinden of lammen konden in alle vrijheid kiezen hoe zij hun herkregen (lichamelijke) vrijheid voor de rest van hun leven zouden invullen. Slechts een enkeling keerde spontaan naar Jezus terug en werd een van Zijn volgelingen.

Blijkbaar is vrijheid voor Jezus heel belangrijk maar stelt Hij dat niet tegenover ?het moeten? zoals wij dat vaak doen. Ik heb de indruk dat Jezus vrijheid vooral gebruikt als een persoonlijke instelling. Een mens is vrij om te doen wat hij denkt dat goed is. Vrij om de sociale rangen en normen te doorbreken door bijvoorbeeld om te gaan met tollenaars, vrouwen, kinderen. Maar die vrijheid houdt op als de medemens in nood is. Dan komt het ?moeten? in de zin van ?behoren? voorop te staan. Niet als grens van de persoonlijke vrijheid maar als kracht vanuit naastenliefde. Die naaste komt als het ware binnen jouw persoonlijke grens. Zelfs, of misschien juist wel vooral, in tijden van oorlog en nood.

Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn bij Jezus twee niet van elkaar te scheiden begrippen. Waarbij we verantwoordelijkheid echt letterlijk moeten zien: antwoorden op de vraag van de medemens.

 

                                                                                                                                Frans Dukers